Cứu hộ – cứu nạn- Lh: 0966762288

Công tác cứu hộ, cứu nạn – Liên hệ: 0966762288. Trong công tác bảo vệ tại mục tiêu, nhân viên bảo vệ chuyên nghiệp cần biết  công tác cứu hộ, cứu nạn trong các trường hợp gặp biến cố tại mục tiêu như: nhà sập, giàn dáo sập, cây đổ, cháy nổ, bão lụt, đuối nước, kẹt thang máy, tai nạn giao thông, ngạt khí  vv..

Phạm vi bài này chúng tôi đề cập đến: Sơ cấp cứu người bị nạn nhằm đáp ứng được công tác cứu hộ, cứu nạn là một trong nhưng yêu cầu bảo vệ cần biết.

Vì những lẽ đó trong chương trình đào tạo nghiệp vụ bảo vệ, Công ty Dịch vụ bảo vệ Đất Việt đưa nội dung huấn luyện cứu hộ, cứu nạn thành 1 nội dung giảng dạy huấn luyện cho nhân viên. Sơ cứu thương là một phần của nội dung huấn luyện đó. Sau đây chúng tôi giới thiệu về nội dung này. Tuy nhiên trường hợp nặng và vượt quá khả năng của mình, nhân viên bảo vệ Đất Việt sẽ phối hợp cùng mọi người đưa nạn nhân (kịp thời) đến cơ sở y tế gần nhất.

cuu thuong

Mục tiêu chính của việc cấp cứu và chăm sóc cấp cứu một vết thương là:

– Cầm máu hoặc khống chế sự chảy máu;

– Phòng hoặc điều trị sốc;

– Duy trì các chức năng sinh tồn (giúp nạn nhân thở và lưu thông tuần hoàn)

– Tránh các biến chứng (đặc biệt là giảm nguy cơ nhiễm khuẩn)

  1. Sơ cứu

Nếu vết thương chảy nhiều máu phải tiến hành xứ trí cầm máu ngay:

a- Vết thương nhỏ:

+ Ðối với vết thương bề mặt nhỏ

Vết thương bề mặt nhỏ là vết thương chỉ làm tổn thương những lớp bề mặt của da nên chỉ cần rửa loại vết thương này bằng nước chín hoặc nước máy nếu biết chắc chắn rằng nước máy này đảm bảo chất lượng vệ sinh.

Nếu vết thương quá bẩn phải rửa bằng nước xà phòng.

– Khi rửa vết thương phải:

*  Rửa tay kỹ trước khi bắt đầu

*  Nếu phải dùng dụng cụ như cái kẹp, cái nhíp để gắp những hạt sạn, sỏi… ra khỏi vết thương thì phải đun sôi dụng cụ ít nhất là 5 phút.

*  Sau khi rửa vết thương, nếu có điều kiện thì dùng dung dịch sát khuẩn để sát khuẩn xung quanh vết thương rồi dùng gạc vô khuẩn đặt lên trên vết thương, sau đó dùng băng dính hoặc băng cuộn băng lại. Nếu không có điều kiện thì gấp một miếng vải càng sạch càng tốt để đặt lên trên vết thương (Lưu ý để mặt có mép gấp ra ngoài) rồi cũng dùng băng dính hoặc băng cuộn để băng lại.

* Nếu vết thương ở tay hoặc chân thì luôn nâng cao vết thương bằng dây đeo hoặc gối kê.

+. Ðối với vết thương bề mặt rộng và sâu hơn.

Ðể vết thương liền nhanh hơn thì có thể đóng kín hoặc khâu vết thương lại. Nhưng chỉ đóng kín miệng một vết thương bề mặt sâu và rộng trong những điều kiện sau đây:

– Vết thương xảy ra chưa quá 12 giờ.

– Ðảm bảo chắc chắn rằng vết thương không còn đất cát hoặc dị vật ẩn náu trong đó.

– Không có khả năng tìm được cán bộ y tế chuyên khoa hoặc chuyên môn cao hơn và cũng không thể chuyển nạn nhân tới bệnh viện được.

Các phương pháp đóng kín miệng vết thương:

Phương pháp dùng băng dính: phương pháp này áp dụng cho những vết thương mà mép vết thương gần sát nhau.

Khi dùng băng dính để đóng kín vết thương nên cắt băng dính và dán băng dính (cắt băng dính thành hình con bướm).

b. Vết thương lớn.

Ðối với vết thương lớn sau khi xử trí cầm máu có thể rửa xung quanh vết thương bằng dung dịch sát khuẩn hoặc bằng nước chín.

Chỉ lấy dị vật hoặc bụi bẩn ra khỏi vết thương khi có thể lấy ra dễ dàng. Không được thăm dò vết thương.

Sau đó băng bó vết thương rồi chuyển ngay nạn nhân tới cơ sở điều trị càng sớm càng tốt.

Trong khi chờ đợi và trên đường vận chuyển phải theo dõi sát nạn nhân. Giữ nạn nhân ở tư thế thích hợp, phòng chống và xử trí ngay nếu sốc xảy ra.

Chú ý: nếu có thể nên cố định vết thương vào phần không bị tổn thương của cơ thể và nâng cao vết thương, ví dụ: treo tay bị thương vào ngực, cố định chân bị tổn thương vào chân lành…

  1. Sơ cứu vết thương nặng hơn.

Một vết thương ở sâu thành bụng là rất nguy hiểm không phải chỉ vì sự chảy máu ngoài mà còn vì những cơ quan bên trong cơ thể bị thủng, rách hoặc gây chảy máu trong và nhiễm khuẩn. Một phần của ruột có thể bị lòi ra khỏi thành bụng.

a. Dấu hiệu và triệu chứng.

– Đau khắp ổ bụng

– Chảy máu từ vết thương ở vùng bụng

– Có thể nhìn thấy một phần của ruột hoặc một phần ruột đang lòi ra khỏi vết thương

– Nạn nhân có thể bị nôn

– Có thể có dấu hiệu và triệu chứng của sốc.

b. Xử trí cấp cứu.

Mục tiêu: Hạn chế nhiễm khuẩn và khống chế chảy máu, trong khi xử trí tránh để ruột bị lòi ra ngoài: Thu xếp chuyển ngay nạn nhân tới bệnh viện.

+ Trường hợp ruột chưa bị lòi ra ngoài

  • Khống chế sự chảy máu bằng cách ép thận trọng các mép vết thương với nhau.
  • Ðặt nạn nhân ở tư thế nửa nằm nửa ngồi chống 2 chân để tránh hở vết thương và giảm áp lực lên vùng bị thương. Dùng gối đệm hoặc quần áo gấp lại để đỡ vai, đầu và dưới khoeo chân.
  • Ðặt một miếng gạc trùm lên vết thương rồi dùng băng cuộn hoặc băng dính băng vết thương lại.
  • Nếu nạn nhân bất tỉnh nhưng vẫn thở bình thường thì đặt nạn nhân ở tư thế hồi phục có gối hoặc đệm đỡ vùng bụng.
  • Nếu nạn nhân ngừng thở ngừng tim thì tiến hành hồi sức hô hấp tuần hoàn ngay.
  • Phòng chống và xử trí sốc.

* Chú ý: Không cho nạn nhân ăn uống bất cứ một thứ gì.

– Kiểm tra tần số hô hấp và mạch 10 phút/lần. Phát hiện kịp thời dấu hiệu chảy máu trong.

– Nếu nạn nhân ho hoặc nôn thì dùng tay áp nhẹ lên vùng vết thủng để tránh ruột bị lòi ra ngoài.

– Chuyển nạn nhân tới bệnh viện ngay. Phải coi đây là một cấp cứu ưu tiên. Trong quá trình vận chuyển phải tiếp tục theo dõi sát và xử trí những diễn biến xảy ra.

+ Trong trường hợp một phần ruột bị lòi ra ngoài

  • Khống chế sự chảy máu nhưng tránh dùng áp lực ép trực tiếp mạnh quá.
  • Không chạm vào vết thương, không được đẩy ruột vào trong.
  • Ðặt một miếng gạc nhỏ hoặc vải tẩm nước muối hoặc nước muối ăn tự pha trùm lên vết thương rồi băng lỏng lại. Phải thường xuyên làm ẩm vết thương bằng dung dịch này. Cách pha dung dịch nước muối: cho 1 thìa cà phê muối ăn vào 1 lít nước chín. Hoặc có thể dùng vành khăn hay một cái bát đã luộc để nguội để úp lên vùng bị thương rồi dùng băng cuộn băng lại.
  • Nếu nạn nhân ho hoặc nôn thì cũng dùng tay áp lên vết thương để tránh ruột bị lòi thêm ra ngoài.
  • Ðặt nạn nhân nằm và tiến hành chăm sóc cấp cứu như trường hợp ruột không bị lòi ra ngoài.
  1. Sơ cứu các vết thương ngực.

Vết thương ngực có nhiều hình thức khác nhau từ những vết thương do dao đâm tới những vết thương do tai nạn bởi những máy móc công nghiệp nặng hoặc do bị bánh xe đè qua trong tai nạn giao thông.

  • Vết thương đâm xuyên
  • Vết thương giập lồng ngực
  • Vết thương có mảng sườn di động.                                                                                                                                                             + Sơ cứu vết thương đâm xuyên.

Vết thương đâm xuyên thường do dao đâm, hoặc những vật cứng nhọn đâm vào hoặc do đạn bắn hoặc do xương sườn bị ép ra phía ngoài da để cho không khí tràn vào khoang ngực. Những vết thương này có thể trở nên phức tạp và phát triển thành vết thương ngực hở.

Trong vết thương này, phổi bên bị thương bị xẹp ngay cả khi phổi đó không bị thủng và không còn khả năng hít khí vào… Hơn nữa khi xương sườn nâng lên lúc bệnh nhân thở vào làm cho không khí bên ngoài bị hút vào khoang lồng ngực qua vết thương sẽ chèn ép bên phổi lành dẫn đến tình trạng hô hấp không có hiệu quả và ngạt có thể xảy ra.

+. Dấu hiệu và triệu chứng

  • Ðau trong ngực
  • Khó thở, thở nông vì có không khí trong lồng ngực
  • Tím tái môi, đầu chi và da biểu thị sự bắt đầu của ngạt
  • Ho ra máu đỏ tươi có lẫn bọt nếu phổi bị tổn thương
  • Có thể thấy tiếng thở phì phò ởmiệng vết thương khi nạn nhân thở.
  • Có bọt màu hồng ở vết thương khi thở ra.
  • Dấu hiệu và triệu chứng của sốc.

+ Xử trí cấp cứu: trường hợp không có dị tật

 Mục đích: Làm dễ thở bằng cách làm kín ngay vết thương, thu xếp chuyển ngay nạn nhân tới bệnh viện.

+ Hành động:

  • Ngay lập tức dùng bàn tay bịt kín miệng vết thương
  • Đặt nạn nhân ởtư thế nửa nằm ngửa ngồi nghiêng về phía bên phổi bị thương để bên phổi lành hoạt động được thuận lợi. Dùng gối hoặc đệm hay quần áo gấp lại để ở lưng và đầu.
  • Nhẹ nhàng dặt một miếng gạc vô khuẩn hoặc vải sạch lên trên miệng vết thương.
  • Phủ lên trên miếng gạc hoặc miếng vải một miếng giấy bóng.
  • Dùng băng dính dán các mép của miếng giấy bóng vào da.
  • Dùng băng cuộn băng ép lại
  • Nếu vết thương có lỗ vào và lỗ ra thì phải kiểm tra và có thể phải băng kín cả 2 vết thương.
  • Nếu nạn nhân vẫn thở bình thường nhưng bị bất tỉnh thì đặt nạn nhân ở tư thế hồi phục.
  • Phòng chống và xử trí sốc
  • Kiểm ra tần số mạch nhịp thở và mức độ tỉnh táo 10 phút/lần. Phát hiện kịp thời dấu hiệu chảy máu trong.
  • Chuyển nạn nhân tới ngay bệnh viện. Phải coi đây là một cấp cứu ưu tiên. Trong khi vận chuyển vẫn phải theo dõi sát nạn nhân, giữ nạn nhân ở tư thế đúng và xử trí những diễn biến xảy ra.
  • Trường hợp vẫn còn dị vật
  • Không được rút dị vật ra.
  • Bịt kín vết thương bằng cách ép mép vết thương sát với dị vật.
  • Ðặt gạc hoặc miếng vải xung quanh dị vật.
  • Ðặt một vành khăn lên trên vết thương sau đó băng kín lại như vết thương không có dị vật.
  • Chăm sóc và theo dõi tiếp theo như đã nêu ở trên.                                                                                                                                  + Sơ cứu vết thương giập lồng ngực.
  • Băng bó vết thương bề mặt nếu có.
  • Băng ép tay bên bị thương hoặc cả 2 tay nếu cả hai lồng ngực đều bị tổn thương vào ngực nạn nhân (khi băng để nguyên cả áo). Băng ép chặt vừa đủ (thắt nút khi thở ra). Nhưng nếu các xương sườn gãy thì không được băng ép chặt quá vì có thể làm đầu xương sườn chọc vào phổi.
  • Ðặt nạn nhân nằm tư thế như trường hợp bị vết thương đâm xuyên.
  • Phòng chống và xử trí sốc nếu xảy ra.
  • Chuyển ngay nạn nhân tới bệnh viện.                                                                                                                                                                   + Sơ cứu vết thương gẫy xương sườn.

Vấn đề chính của vết thương ngực có gãy nhiều xương sườn là làm nạn nhân rất khó thở và đau. Hơn nữa đầu của các xương sườn gãy có thể làm thủng hoặc rách màng phổi và phổi và gây nên tràn khí dưới da và tràn khí màng phổi gây chèn ép phổi và nếu các xương sườn gãy liền nhau và gãy thành nhiều mảnh thì sẽ tạo thành mảng sườn di động và gây nên “hô hấp đảo ngược”. Mảng sườn này di động ngược chiều với phần còn lại của thành ngực làm cho hô hấp không hữu hiệu và gây nên xẹp bên phổi tổn thương.

Mảng sườn di động vào trong khi thở vào và ra ngoài khi thở ra.

Phần còn lại của thành ngực di động ra ngoài khi thở vào và vào trong khi thở ra.

Khi gặp một nạn nhân bị vết thương thành ngực có mảng sườn di động ta phải nhanh chóng cố định thành ngực nạn nhân.

Cách cố định:

  • Áp một vật chắc như một tấm vải gấp lại (hoặc dùng một gói nhỏ) lên trên phần bị tổn thương của thành ngực rồi dùng băng cuộn băng chặt lại.
  • Hoặc buộc tay nạn nhân vào ngực.
  • Hoặc dùng băng dính to bản giữ mảng sườn di động vào phần còn lại của thành ngực.

Với sự cố định này sẽ giúp nạn nhân tự thở dễ dàng, và hô hấp sẽ hữu hiệu hơn.

Sau khi cố định đặt nạn nhân nằm tư thế nào mà nạn nhân cảm thấy thoải mái nhất. Thường là đặt nạn nhân nằm tư thế nửa nằm nửa ngồi, nghiêng về bên bị tổn thương dùng gối hoặc đệm để ở đầu và lưng.

Ðề phòng và xử trí sốc và nhanh chóng chuyển nạn nhân tới bệnh viện.

Trong khi chờ đợi và trên đường vận chuyển phải theo dõi sát nạn nhân, xử trí và chăm sóc kịp thời những diễn biến xảy ra.

  1. Sơ cứu vết thương ở đầu.

Chấn thương ở đầu là chấn thương thường gặp do các nguyên nhân:

Tai nạn lao động, giao thông, sinh hoạt hoặc do hỏa khí gây tổn thương rất phức tạp, đa dạng. Trong bài này chỉ đề cập vấn đề sơ cứu vết thương rách da đầu và vết thương vỡ sọ.                                                                                                                                                                              a- Dấu hiệu và triệu chứng

– Rách da đầu gây chảy nhiều máu.

– Có thể thấy não phòi ra ngoài.

– Nạn nhân tỉnh táo hoặc nửa tỉnh nửa mê hoặc hôn mê.

– Có thể có rối loạn hô hấp, khó thở, xuất tiết nhiều đờm dãi…                        b- Xử trí cấp cứu.

+. Trường hợp rách da đầu gây chảy nhiều máu

  • Ép chặt 2 mép vết thương lại với nhau để cầm máu sơ bộ.
  • Cắt tóc xung quanh vết thương
  • Ðặt gạc hoặc bông vô khuẩn lên trên vết thương rồi dùng băng cuộn băng ép lại. Nếu có điều kiện thì dùng kẹp agraf để bấm 2 mép vết thương lại với nhau sau đó băng lại.
  • Chuyển nạn nhân đến cơ sở y tế để xử trí tiếp..

+. Trường hợp vỡ xương sọ có não phòi ra ngoài

  • Không được bôi lên não bất kỳ thứ thuốc gì
  • Phủ lên phần não phòi ra một miếng gạc vô khuẩn.
  • Nếu có điều kiện thì đặt một vành khăn xung quanh tổ chức não phòi ra rồi dùng băng cuộn băng lại.
  • Nếu không dùng vành khăn thì chỉ được băng lỏng để tránh gây chèn ép não.
  • Chú ý:
  • Nếu nạn nhân không tỉnh táo, lơ mơ hoặc mê man thì cần chuyển ngay nạn nhân tới bệnh viện.
  • Nếu nạn nhân có xuất tiết đờm dãi thì phải hút sạch đờm dãi, làm thông đường hô hấp.
  • Ðặt nạn nhân nầm tư thế thoải mái an toàn. Nếu tình trạng nạn nhân cho phép thì nên đặt nạn nhân ở tư thế đầu cao, đầu nghiêng về bên lành.
  • Theo dõi sát tình trạng nạn nhân 10 phút/lần.

TG: iolnavel